Βιβλιοκριτική: Μυστική Ιστορία της Ντόνα Τάρτ




Προκαλεί θαυμασμό, δέος ακόμη - σ' εμένα τουλάχιστον -, το πόσο πραγματικά καλή είναι η Μυστική Ιστορία της Ντόνα Ταρτ. Αν και πρόκειται για το μυθιστόρημα που αποτέλεσε το συγγραφικό της ντεμπούτο, η συγγραφέας ακόμη και μ' αυτό θέτει τον πήχη τόσο ψηλά, ώστε, αυτή τη στιγμή, που έχω το κείμενο ακόμη ολόφρεσκο στο μυαλό μου, μου φαίνεται ειλικρινά αξεπέραστη. Ο πρόλογος ανοίγει με τον αφηγητή, Ρίτσαρντ Παπέν, να αναφέρεται εντελώς ακαθόριστα και μεθυστικά συγκεχυμένα στο απόγευμα που ο ίδιος και οι συμφοιτητές του, Χένρι Γουίντερ, Φράνσις Αμπέρναθι και Καμίλα και Τσαρλς Μακόλεϊ, σκότωσαν τον επίσης συμφοιτητή και φίλο τους Έντουαρντ - Μπάνι - Κόρκεραν. 
Η πλοκή περιστρέφεται γύρω από έναν άξονα με επίκεντρο το συγκεκριμένο περιστατικό, αποκαλύπτοντας, όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο εκτελέστηκε το ειδεχθές έγκλημα, αλλά και το αντίκτυπο που είχε στις ζωές των όσων κίνησαν τα νήματα για να το υλοποιήσουν. Ωστόσο, με μιαν απόλυτη φυσικότητα και μια ροή που ακολουθεί την αρμονία της αμετάκλητης πορείας της καθημερινότητας του αναγνώστη, η Ντόνα Ταρτ καταφέρνει να αποδώσει την οπτική του Ρίτσαρντ αλλά και τις σκέψεις του με ορμή, ειλικρίνεια και ενάργεια, που προκαλούν τόσο την αίσθηση μιας ημερολογιακής καταχώρησης με σκοπό την εξομολόγηση και την κάθαρση, όσο και την εντύπωση της πιθανής προσωπικής κατάθεσης ψυχής της συγγραφέως έπειτα από μια παρόμοια συνταρακτική εμπειρία· τόσο ζωντανά παρουσιάζεται το βίωμα του Ρίτσαρντ, τόσο εύγλωττα αποδίδονται οι αντιδράσεις του, τόσο εύστοχα ζωγραφίζεται, μέσα από έντονες εικόνες και συναισθηματικά φορτισμένες θύμησες, η συνταρακτική αλλαγή της πραγματικότητας του ίδιου και των συμφοιτητών του, έπειτα από την αίρεση ενός τέτοιου συντριπτικού άγχους που συνεπάγεται η αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής. 
Πρόκειται για ένα άγριο, τραχύ ταξίδι, που, παρά τον όγκο του κειμένου που το απαρτίζει, μοιάζει πιο εύκολο στην πραγματοποίησή του κι από το να κοιμηθείς. Το συναισθηματικό φορτίο, που ειδικά στις τελευταίες σελίδες είναι από βαρύ έως σχεδόν παραλυτικό, κατά κάποιο τρόπο αποζημιώνει τον αναγνώστη και τον κάνει να ξεχάσει αυτό το μεγάλο γιατί που προκύπτει μέσα από τις πράξεις αυτής της παρέας εφήβων, και που είναι τόσο δυσβάσταχτο ώρες ώρες ώστε να προκαλεί ψυχικό πόνο. Ή, έστω να το αιτιολογήσει. Και, οπωσδήποτε, να συγχωρέσει. Η Μυστική Ιστορία είναι, συνοπτικά, ένα αρκετά βαρύ μα ευκολοδιάβαστο, πέρα για πέρα μελαγχολικό μυθιστόρημα, με τους χαρακτήρες του τόσο απτούς, τόσο ζωντανούς, ώστε είσαι καταδικασμένος να δεθείς μαζί τους πραγματικά και δυνατά, και συναισθήματα τόσο πολλά και τόσο έντονα, που πρέπει οπωσδήποτε να καθίσεις να τα αναλύσεις, να τα επεξεργαστείς για να τα ξεπεράσεις· αν καταφέρεις να τα ξεχάσεις ποτέ εντελώς. Είναι, για 'μένα, το καλύτερο έργο που έχει να παρουσιάσει η σύγχρονη λογοτεχνία που έχει πέσει στα χέρια μου ως τώρα, και αμφιβάλλω αν, μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια, θα ανακαλύψω ένα καλύτερο.

Κριτική: Έρση Λάβαρη